De Cymru
Cleient: Bengal Dragons Foundation
Mae Bengal Dragons Foundation (BDF) yn sefydliad cymunedol yn Ne Cymru sydd wedi sefydlu menter ynni adnewyddadwy sy’n eiddo i’r gymuned. Nod y fenter yw darparu dyfodol mwy cynaliadwy i’r gymuned Dde Asiaidd drwy leihau allyriadau carbon a chostau ynni mewn adeiladau cymunedol, drwy fesurau arbed ynni a datrysiadau cynhyrchu a storio pŵer ar y safle.
Cysylltodd BDF ag YnNi Teg i ddarganfod sut y gallent fynd i’r afael ag effaith yr argyfwng hinsawdd a chostau ynni uchel o fewn y gymuned Dde Asiaidd yng Nghymru. Arweiniodd hyn at brosiect peilot ar y cyd â Gwasanaeth Ynni Llywodraeth Cymru, gan edrych ar 10 adeilad sy’n gweithredu fel mannau addoli a chanolfannau cymunedol lleol, ac yn cynnal cyfres o asesiadau ar effeithlonrwydd ynni a’r potensial ar gyfer PV solar ac adnewyddadwy eraill.
Gwnaeth Cam 1 y prosiect, rhwng 2024 a 2025, osod systemau PV solar a storio batris mewn saith mosg ledled De Cymru.
Crëodd y cam cyntaf 0.22 megawatts (MW) o gapasiti ynni adnewyddadwy ac mae’n rhagweld arbed 335 tunnell o CO₂e dros ei oes. Mae rhai cymunedau hefyd wedi elwa ar bwyntiau gwefru cerbydau trydan, rheolyddion dŵr poeth sy’n gysylltiedig â solar, a gwresogyddion is-goch.
Roedd Cam 2 yn anelu at ymestyn y prosiect Gwyrdd Bangla i safle yng Ngogledd a Gorllewin Cymru. Mae’r prosiect bellach wedi dod o hyd i lety addas yn ardal Wrecsam, ac wedi cwblhau gosodiad pwmp gwres dŵr domestig, ynghyd â gwefru cerbydau trydan, yn gynnar yn 2026.
Mae’r prosiect yn chwilio’n weithredol am bartneriaid newydd, cyllidwyr, a safleoedd cymunedol sy’n rhannu’r weledigaeth ar gyfer gweithredu hinsawdd sy’n cael ei yrru gan ffydd, ac i archwilio datrysiadau ynni arloesol gyda’i gilydd. Os hoffai eich mosg neu eich sefydliad fod yn rhan o’r gwaith, byddem wrth ein bodd yn clywed gennych.
Astudiaeth achos
Nododd un Mosg sy’n cymryd rhan ei fod, yn ystod misoedd heulog Mai–Gorffennaf 2025, o’i gymharu â’r un cyfnod yn 2023, wedi lleihau ei fewnforio trydan o 83%, gan arbed £1,380. Gan dybio mai’r paneli solar gynhyrchodd yr ynni na chafodd ei fewnforio, roedd hynny’n cyfateb i bweru 6,000 o gawodydd 5 munud. Roedd y gostyngiad mewn allyriadau carbon yn cyfateb i yrru 4,200 o filltiroedd mewn car petrol.